استخراج مقدارهای کم لیتیم از شورابه های طبیعی و اندازه‌گیری آن به روش نورسنجی شعله ای

نوع مقاله: علمی-پژوهشی

نویسندگان

گروه شیمی، دانشگاه پیام نور، صندوق پستی 3697 ـ 19395 تهران، ایران

چکیده

در این پژوهش، ثابت تشکیل (Kf) کمپلکس ­های برخی از یون­های فلزی با لیگاند باز شیف 2،2- پیریدین 2،6- دی­ایل بیس(نیتریلو(E) میتیلیدن­) در حلال اتانول در دمای °C25 به روش هدایت­ سنجی انجام و مشخص شد که این لیگاند با یون Li+ کمپلکسی با Kf دلخواه تشکیل می ­دهد. درنتیجه از این لیگاند به عنوان اصلاح­ کننده دیسک 18C برای استخراج فاز جامد و اندازه ­گیری یون لیتیم در نمونه­ های آبی به روش نورسنجی شعله­ ای، استفاده شد. با توجه به این که اندازه ­گیری لیتیم در شورابه ­ها و تلخابه­ ها به علت مزاحمت یون­ های زمینه و گرانروی بالای نمونه، به­ طور مستقیم با روش نورسنجی شعله­ ای مشکل است، نمونه ­ها به اندازه زیادی رقیق شدند، سپس مقدار لیتیم آن­ ها با استفاده از دیسک اصلاح شده با لیگاند استخراج و توسط نورسنج شعله­ ای اندازه ­گیری شد. شرایط بهینه استخراج، pH برابر 8، مقدار لیگاند برای اصلاح دیسک 0/4 میلی ­گرم، محلول شوینده 0/5 میلی ­لیتر پرکلریک اسید 3/0مولار تعیین شد و حد تشخیص روش µg/L 74/0 به ­دست آمد. روش پیشنهادی به عنوان روشی دقیق و حساس برای اندازه ­گیری لیتیم در شورابه­ ها به طور موفقیت آمیزی استفاده شد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


[1] Baraj B., Niencheski L.F. H., Trapaga R.D., Franca R.G., Cocoli V., Robinson D., Study of Interference in the Flame Atomic Absorption Spectrometric Determination of Lithium by Using Factorial Design, Fresenius, J. Anal. Chem., 364: 678-681 (1999(.

[2] Perrin R., Scharff J., “Chimie industrielle”, 2nd ed., Dunod, pp. 213–215, (1999).

[3] Ecrement F., Burelli F.P., Determination of Lithium in Waters by Atomic Absorption Spectrometry, Application: use of Lithium as a Tracer in Hydrology, Analusis, 3: 146-156 (1975).

[4] Xianming W., Peihua M., Geqin Z., Zhiming W., Minimizing Chemical Interference errors for the Determination of Lithium in Brines by Flame Atomic Absorption Spectroscopy Analysis, Rare Metals, 25: 309-315 (2006).

[5] Hamzaoui A. H., M’nif A.,Rokbani R., Mineral Salts Removal and Lithium Traces Determination in Highly Concentrated Solutions and Natural Brines, Talanta, 70: 847–851 (2006).

[6] Hamzaoui A.H., A. M’nif A., Rokbani R., Observations Sur La Determination De L Element Lithium Dans Les Saumures Natureles Par Photometrie De Flamme Method Des Ajouts Doses, Phys. Chem. News, 5: 107-114 (2002).

[7] Hamzaoui A.H., A. M’nif A, Rokbani R., Contribution to the Lithium Recovery from Brine, Desalination, 158: 221-224 (2003).

[8] Fujii A., Sugasaka K., Miyazaki H., Determination of Lithium in Brine and Bittern by Atomic Absorption Spectrometry, Bull. Soc. Sea Water Sci., Japan, 27: 96 –100 (1974).

[9] Taghdiri M., Saffar M., Removal of Mineral Salts by Heteropoly Acid-Crown ether Adduct for Quick Determination of Trace Amounts of Lithium in Natural Brines, Oriental J. Chem., 27: 1555-1561 (2011).

[10] Khorrami A. R., Fakhari A. R., Naeimi H., Determination of Trace Amounts of Nickel in Natural Waters by FAAS After Sorption on Octadecyl Silica Membrane Disks Modified with a Recently Synthesized Schiff’s Base, Talanta, 64: 13-17 (2004).

[11] Divrikli U., Kartal A.A., Soylak M., Elci L., Preconcentration of Pb(II), Cr(III), Cu(II), Ni(II) and Cd(II) Ions in Environmental Samples by Membrane Filtration Prior to Their Flame Atomic Absorption Spectrometric Determinations, J. Hazard. Mater., 145: 459-464 (2007).

[12] Rofouei M.K., Ferdowsi H., PayehghadrM., Fathi A.M., Solid Phase Extraction of Ultra Traces Copper (II) Using Octadecyl Silica Membrane Disks Modified by a New Schiff Base Prior to Determination by Flame Atomic Absorption, Oriental J. Chem., 27: 775-781 (2011).

[13] Youcef M.H., Benabdallah T., Reffas H., Cloud Point Extraction Studies on Recovery of Nickel(II) from Highly Saline Sulfate Medium Using Salicylideneaniline Mono-Schiff Base Chelating Extractant, Sep. Purif. Tech., 149: 146–155 (2015).

[14] Fathi S.A.M., Yaftian M. R., Cloud point Extraction and Flame Atomic Absorption Spectrometry Determination of Trace Amounts of Copper (II) Ions in Water Samples, J. Colloid and Inter. Sci., 334: 167–170 (2009).

[15] Arida H. A., El-Reefy S. A., El-Saied A. M., A New Lead(II)-Selective PVC-Coated Graphite Rod Electrode Based on a Schiff Base Comple, Anal. Sci., 19: 687-690 (2003).

[16] Parsaei M., Asadi Z., Khodadoust S., A Sensitive Electrochemical Sensor for Rapid and Selective Determination of Nitrite Ion in Water Samples Using Modified Carbon Paste Electrode with a Newly Synthesized Cobalt(II)-Schiff Base Complex and Magnetite Nanospheres, Sensors and Actuators B: Chemical, 220: 1131-1138 (2015).

[17] Bandi K.R., Singh A.K., Upadhyay A., Electroanalytical and Naked eye Determination of Cu2 + Ion in Various Environmental Samples Using 5-amino-1,3,4-thiadiazole-2-thiol Based Schiff Bases, Mat. Sci. Eng.: C, 34: 149-157 (2014).

[18] Nourifard F., Payehghadr M., Kalhor M., Nezhadali A., An Electrochemical Sensor for Determination of Ultratrace Cd, Cu and Hg in Water Samples by Modified Carbon Paste Electrode Base on a New Schiff Base Ligand, Electroanalysis, 27: 1-8 (2015).

[19] Nicely V.A., Dye J.L., A General Purpose Curve Fitting Program for Class and Research Use, J. Chem. Educ., 48: 443-447 (1971).