کاربرد روش استخراج فاز جامد انتخابی با استفاده از پلیمرهای قالب مولکولی و کروماتوگرافی مایع با کارایی بالا برای اندازه‌گیری مقدارهای جزئی سلکوکسیب در نمونه‌های ادرار

نوع مقاله: علمی-پژوهشی

نویسندگان

گروه شیمی، واحد ساوه، دانشگاه آزاد اسلامی، ساوه، ایران

چکیده

در این پژوهش از یک پلیمر قالب مولکولی (MIP) برای اندازه‌گیری مقدارهای ناچیز سلکوکسیب در نمونه‌های ادرار به روش استخراج فاز جامد انتخابی (SPE) و کروماتوگرافی مایع با کارایی بالا (HPLC)، استفاده شد. برای سنتز پلیمر قالب مولکولی به روش غیرکووالانسی از سلکوکسیب به عنوان مولکول هدف، متاکریلیک اسید (MAA) به عنوان مونومر عاملی، اتیلن گلیکول دی متاکریلات (EGDMA) به عنوان اتصال دهنده عرضی، آزوبیس ایزوبوتیرونیتریل (AIBN) به عنوان آغازگر و کلروفرم به عنوان حلال استفاده شد. همچنین پلیمر مولکول‌نگاری نشده (NIP)، که تنها تفاوت آن با پلیمر قالب مولکولی در نبود مولکول هدف می‌باشد، برای مقایسه سنتز شد. ویژگی‌های پلیمرهای سنتز شده به­وسیله طیف‌های‌ فروسرخ (FT-IR) و تصویرهای میکروسکوپ الکترونی روبشی (SEM) مورد بررسی قرار گرفتند. شرایط بهینه‌سازی برای پارامترهای تأثیرگذار در استخراج دارو مانند pH، سرعت جریان محلول‌های عبوری و شستشو، حجم حلال شوینده و مقدار گرم جاذب، برای دستیابی به درصد بازیابی‌های بالا، با استفاده از روش طراحی آزمایش و کمومتریکس مورد مطالعه قرار گرفت. ظرفیت فاز جامد برای پلیمر قالب مولکولی سنتز شده نیز با استفاده از هم‌دمای لانگمویر 06/15 میلی‌گرم بر گرم به­ دست آمد. حد تشخیص (LOD) و حد آشکارسازی (LOQ) روش تجزیه‌ای به ترتیب 8 و 7/26 نانوگرم بر میلی‌لیتر و همچنین میزاندرصد بازیابی برای نمونه‌های ادرار در بازه 102-60/92  درصد و انحراف استاندارد نسبی (RSD%)کمتر از 65/4 % به ­دست آمد. نتیجه­ های به ­دست آمده نشان دادند، این روش از ظرفیت شناسایی، بازده و تکرارپذیری بالا برای جداسازی و اندازه‌گیری مقدارهای ناچیز سلکوکسیب در نمونه‌های ادرار برخوردار است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


[1] Chawla G., Piyush G., Thilagavathi S., Characterization of Solid-State Forms of Celecoxib, Eur. J. Pharm. Sci., 20: 305-317 (2003).

[2] Arabi M., Ghaedi M., Ostovan A., Tashkhourian J., Asadallahzadeh H., Synthesis and Application of Molecularly Imprinted Nanoparticles Combined Ultrasonic Assisted for Highly Selective Solid Phase Extraction Trace Amount of Celecoxib from Human Plasma Samples Using Design Expert (DXB) Software, Ultrason. Sonochem., 33: 67-76 (2016).

[3] Saha R.N., Sajeev C., Jadhav P.R., Patil S.P., Srinivasan N., Determination of Celecoxib in Pharmaceutical Formulations Using UV Spectrophotometry and Liquid Chromatography, J. Pharm. Biomed. Anal., 28(3-4): 741-751(2002).

[4] Gong L., Thorn C.F., Bertagnolli M.M., Grosser T., Altman R.B., Klein T.E., Celecoxib Pathways: Pharmacokinetics and Pharmacodynamics, Pharmacogenet. Genomics, 22(4): 310-318 (2012).

[5] Hamama A.K., Ray J., O. Day R., Brien E., Anne J., Simultaneous Determination of Rofecoxib and Celecoxib in Human Plasma by High-Performance Liquid Chromatography, J. Chromatogr. Sci., 43: 351-354 (2005).

[6] Zhang M., Moore G.A., Gardiner S.J., Begg E.J.J., Sensitive Method for the Determination of Amsulosin in Human Plasma Using High-Performance Liquid Chromatography with Fluorescence Detection, J. Chromatogr. B., 830: 245-253 (2006).

[7] Zarghi A., Shafaati A., Foroutan S.M., Khoddam A., Simple and Rapid High Performance Liquid Chromatographic Method for Determination of Celecoxib in Plasma Using UV Detection: Application in Pharmacokinetic Studies, J. Chromatogr. B, 835: 100-104 (2006).

[8] Störmer E., Bauer S., Kirchheiner J., Brockmöller J.R., Roots I., Simultaneous Determination of Celecoxib, Hydroxylcelecoxib, and Carboxycelecoxib in Human Plasma Using Gradient Reversed-Phase Liquid Chromatography with Ultraviolet Absorbance Detection, J. Chromatogr. B, 783: 207-212 (2003).

[9] Schonberger F., Heinkele G., Murdter T.E., Brenner S., Klotz U., Hofmann U., Simple and Sensitive Method for the Determination of Celecoxib in Human Serum by High-Performance Liquid Chromatography with Fluorescence Detection, J. Chromatogr. B, 768: 255-260 (2002).

[10] Ptácek P., Klíma J., Macek J., Determination of Celecoxib in Human Plasma by Liquid Chromatography–Tandem Mass Spectrometry, J. Chromatogr. B, 899: 163-166 (2012).

[11] Chandran S., Jadhav P.R., Kharwade P.B., Saha R.N., Rapid and Sensitive Spectrofluorometric, Indian J. Pharm. Sci., 68: 20-42 (2006).

[12] Ansari S., Karimi M., Recent configurations and progressive uses of magnetic molecularly imprinted polymers for drug analysis, Talanta, 167: 470-485 (2017).

[13] Bräutigam L., Vetter G., Tegeder I., Heinkele G., Geisslinger G., Determination of Celecoxib in Human Plasma and Rat Microdialysis Samples by Liquid Chromatography Tandem Mass Spectrometry, J. Chromatogr. B., 761: 203-212 (2001).

[14] Ansari S., Application of magnetic molecularly imprinted polymer as a versatile and highly selective tool in food and environmental analysis: Recent developments and trends, TrAC, Trends Anal. Chem., 90: 89-106 (2017).

[15] Ansari S., Karimi M., Challenges and Trends in Trace Determination of Drug Analysis Using Molecularly Imprinted Solid-Phase Microextraction Technology, Talanta, 164: 612-625 (2016).

[16] Xu S., Li J., Chen L., Molecularly Imprinted Polymers by Reversible Addition–Fragmentation Chain Transfer Precipitation Polymerization for Preconcentration of Atrazine in Food Matrices, Talanta, 85: 282-289 (2011).

[17] Ansari S., Karimi M., Novel developments and trends of analytical methods for drug analysis in biological and environmental samples by molecularly imprinted polymers, TrAC, Trends Anal. Chem., 89: 146-162 (2017).

[18] Rao R.N., Maurya P.K., Khalid S., Development of a Molecularly Imprinted Polymer for Selective Extraction Followed by Liquid Chromatographic Determination of Sitagliptin in Rat Plasma and Urine, Talanta, 85: 950-957 (2011).

[19] Lei Y., Xu G., Wei F., Yang J., Hu Q., Preparation of a Stir Bar Coated with Molecularly Imprinted Polymerand its Application in Analysis of Dopamine in UrineJ. Pharm. Biomed. Anal., 94: 118-124 (2014).

[20] Elijan A., Fu Q., Fang Q., In Situ Polymerization Preparation of Chiral Molecular Imprinting Polymers Monolithic Column for Amlodipine and its Recognition Properties Study, J. Polym. Res., 17: 401-409 (2010).

[21] Arvand M., Asadi Samie H., A Biomimetic Potentiometric Sensor Based on molecularly Imprinted Polymer for the Determination of Memantine in Tablets, Drug Test Anal., 5(6): 461-467 (2013).

[22] Omidi F., Behbahani M., Sadeghi Abandansari H., Sedighi A., Application of Molecular Imprinted Polymer Nanoparticles as a Selective Solid phase Extraction for Preconcentration and Trace Determination of 2,4-Dichlorophenoxyacetic Acid in the Human Urine and Different Water Samples, J. Environ. Health Sci. Eng., 12: 137-138 (2014).

[23] Du J.J., Gao R.X., Yu H., Li X.J., Mu H., Selective Extraction of Dimethoate from Cucumber Samples by Use of Molecularly Imprinted Microspheres, J. Pharm. Anal., 5(3): 200-206 (2015).

 [24]Cormack P.A.G., Elorza A.Z., Molecularly Imprinted Polymers: Synthesis and Characterization, J. Chromatogr. B., 804: 173-182 (2004).

[25] Koohpaei A.R., Shahtaheri S.J., Ganjali M.R., Rahimi Forushani A., Golbabaei F., Application of Multivariate Analysis to the Screening of Molecularly Imprinted Polymers (MIPs) for Ametryn, Talanta, 75(4): 978-986 (2008).

[26] Garcia R., Cabrita M.J., Costa Freitas A.M., Application of Molecularly Imprinted Polymers for the Analysis of Pesticide Residues in Food-A Highly Selective and Innovative Approach, Am. J. Anal. Chem., 2: 16-25 (2011).

[27] Kolaei M., Dashtian K., Rafiee Z., Ghaedi M., Ultrasonic-Assisted Magnetic Solid Phase Extraction of Morphine in Urine Samples by New Imprinted Polymer-Supported on MWCNT-Fe3O4-NPs: Central Composite Design Optimization, Ultrason. Sonochem., 33: 240-248 (2016).

[28] Liu Q.S., Zheng T., Li N., Wang P., Abulikemu G., Modification of Bamboo-Based Activated Carbon Using Microwave Radiation and its Effects on the Adsorption of Methylene Blue, Appl. Surf. Sci., 256: 3309-3315 (2010).

[29] Najafi M., Yousefi Y., Rafati A.A., Synthesis, Characterization and Adsorption Studies of Several Heavy Metal Ions on Amino-Functionalized Silica Nano Hollow Sphere and Silica Gel, Sep. Purif. Tech., 85: 193-205 (2012).

[30] Jin Y., Row K.H., Adsorption Isotherm of Ibuprofen on Molecular Imprinted Polymer, Korean J. Chem. Eng., 22(2): 264-267 (2005).

[31] Baboota S., Faiyaz S., Ahuja A., Ali J., Shafiq S., Ahmad S., Development and Validation of A Stability-Indicating HPLC Method for Analysis of Celecoxib (CXB) in Bulk Drug and Microemulsion Formulations, Acta Chromatographica, 18: 116-124 (2007).

[32] Ptácek P., Klíma J., Macek J., Determination of Celecoxib in Human Plasma by Liquid Chromatography-Tandem mass Spectrometry, J. Chromatogr. B., 899: 163-166 (2012).