جهاد دانشگاهی-پژوهشکده توسعه صنایع شیمیایی ایران نشریه شیمی و مهندسی شیمی ایران 1022-7768 41 4 2023 02 20 Functionalized Nano-Zeolite-NaY with –SO3H and Ca: Fabrication and its Catalytic Performance in the Four-Component Synthesis of Benzimidazolopyrimido Pyrimidines نانو زئولیت-Y عامل دار شده با سولفونیک اسید و یون کلسیم: ساخت و بررسی عملکرد کاتالیستی آن در سنتز چهارجزئی بنزایمیدازولو پیریمیدو پیریمیدین‌ها 1 12 246765 FA زهرا سیدزاده گروه شیمی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران مهدی کلهر گروه شیمی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران احمد میرشکرایی گروه شیمی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران قاسم رضانژادبردجی گروه شیمی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران Journal Article 2021 03 17 In this study, solid zeolosulfuric acid (SO3H@zeolite-Y) was first obtained by the reaction of zeolite-NaY with chlorosulfonic acid. Ca2+ ions were then stabilized on the surface of zeolosulfuric acid by metal exchange method (Ca/SO3H@zeolite-Y). The structure and morphology of this new bi-functionalized nanoporous was investigated and identified using FT-IR, FESEM, EDX and BET instrumental analyses. In the following, its catalytic activity in the synthesis of benzimidazo[2,1-a]pyrimido[5,4-d]pyrimidines through the four-component reaction of 2-amino benzimidazole, cyanoacetamide and two moles of different aromatic aldehydes under green conditions was considered. One of the obvious advantages of this nanocatalyst is the presence of Lewis (Ca2+) and Brunsted acid (-SO3H) sites on a nanoporous solid substrate, which can be very useful and important in multi-component syntheses. Simplicity of the procedure, the ability to recycle the catalyst and easy separation of the product, high yield and mild conditions are other advantages of this method. در این پژوهش، ابتدا زئولوسولفوریک اسید جامد (SO3H@zeolite-Y) از طریق واکنش زئولیت-NaY با کلروسولفونیک اسید به دست آمد. سپس یون های فلز کلسیم بر بستر زئولوسولفوریک از طریق روش جابه‌جایی فلز تثبیت گردید (Ca/SO3H@zeolite-Y). ساختار و ریخت‌شناسی این نانومتخلخل جدید دوعاملی با استفاده از روش های دستگاهی FT-IR، FESEM، EDX و BET مورد بررسی و شناسایی قرار گرفت. در ادامه، فعالیت کاتالیستی آن در سنتز ترکیب‌های بنزایمیدازو[۲،۱-a] پیریمیدو[۵،۴-d] پیریمیدین ها از طریق واکنش چهارجزئی ۲-آمینو بنزایمیدازول، سیانو استامید و دو مول آلدهیدهای آروماتیک گوناگون در شرایط سبز بررسی شد. از برتری‌های بارز این نانوکاتالیست، وجود مکان های اسید لویس (Ca2+) و برونستد (-SO3H) روی یک بستر جامد نانومتخلخل می باشد که این موضوع در سنتزهای چند جزئی می تواند خیلی مهم و رهگشا باشد. سادگی روش کار، قابلیت بازیافت کاتالیست و جداسازی آسان محصول، بازده بالا و شرایط ملایم از دیگر برتری‌های این روش می باشد.

https://www.nsmsi.ir/article_246765_53fdd79ee9474522bc92aea410b7d11d.pdf