نشریه شیمی و مهندسی شیمی ایران

نشریه شیمی و مهندسی شیمی ایران

مطالعه واجذب - یونش کمپلکس های [Co(H2O)6](NO3)2، [Co(H2O)7]SO4، [Co(NH3)5Cl]Cl2، [Co(NH3)4CO3]NO3، [Fe(H2O)6]SO4 و[Fe(H2O)7](NO3)3 با استفاده از روش طیف سنجی جرمی زمان پرواز با منبع تابش لیزر

نوع مقاله : علمی-پژوهشی

نویسندگان
سید حمید خوانساری زاده
حسین فرخ پور
محمود تبریزچی
علی حسین کیانفر
دانشکده شیمی، دانشگاه صنعتی اصفهان، اصفهان ایران
چکیده
طیف سنج جرمی زمان پرواز لیزری یک روش بسیار کارآمد در شناسایی و مشخصه­یابی مواد شیمیایی است. در این روش یون­های ایجاد شده در اثر تابش لیزر با نمونه در یک میدان الکتریکی شتاب گرفته و پس از به دست آوردن انرژی جنبشی کافی در یک فضای عاری از هرگونه میدان الکتریکی، در یک مسیر مستقیم و خطی بر اساس نسبت جرم به بار از هم­ دیگر جدا می­ شوند و در زمان­های مختلف به آشکارساز می­رسند و طیف جرمی آن­ها ثبت می­شود. در این کار طیف جرمی زمان پرواز تعدادی از کمپلکس­ های معدنی [Co(H2O)6](NO3)2، [Co(H2O)7]SO4، [Co(NH3)5Cl]Cl2، [Co(NH3)4CO3]NO3، [Fe(H2O)6]SO4 و[Fe(H2O)7](NO3)3 که فلز مرکزی آن­ ها عنصرهای Co و Fe بوده، با استفاده از روش واجذب-یونش لیزری(LDI) بر روی بستر صفحه آلومینیوم ثبت شدو گونه­ های یونی به­ دست آمده از هر کدام ازکمپلکس­ ها مشخص شد. تابش نور لیزر استفاده شده در بازه­ی IR و با طول موج nm1064 است. مقایسه طیف­های جرمی کمپلکس ­های Coبا لیگاند آب با طیف­ های جرمی کمپلکس ­های Co با لیگاند آمونیاک نشان داد که پیوند اکسیژن با فلز در مقایسه با پیوند نیتروژن با فلز قوی­تر است به طوری که گون ه­های یونی با پیوند اکسیژن- فلز در همه طیف­ های جرمی به روشنی دیده می­ شود. در هیچ­ کدام از طیف های جرمی ثبت شده پیک مربوط به یون مادر کمپلکس ­ها دیده نشد که این نشان دهنده ناپایداری این کمپلکس­ ها در برابر تابش لیزر است. همچنین دیده شد که با کاهش شدت تابش لیزر شدت پیک گونه­ های یونی کاهش می­ یابد ولی هیچ اثری از پیک یون مادر دیده نمی­ شود. همچنین تأثیر یون مخالف بر روی طیف جرمی کمپلکس ­هایی که فلز و لیگاند یکسانی دارند نیز مورد بررسی قرار گرفت و نشان داده شدکه یون مخالف هیچ اثری بر روی طیف جرمی کمپلکس ندارد و لیگاند است که طیف هر کمپلکس را تحت تأثیر قرار می ­دهد.
کلیدواژه‌ها
طیف سنج جرمی زمان پرواز
واجذب ـ یونش لیزری
کمپلکس‌های معدنی
لیزر

موضوعات

[1] Tabrizchi M., Farrokhpour H., Abyar F., Azad H., Mirian M., and ILbeigi V., Design, Construction and Calibration of a Laser Ionization Time-of-Flight Mass Spectrometer, Physical Chemistry Research, 2: 202-216, (2014).
 [2]  Märk T. D., Dunn G. H., "Electron Impact Ionization": Springer Science & Business Media, (2013).
[3] Fenn J. B., Mann M., Meng C. K., Wong S. F., Whitehouse C. M., Electrospray Ionization–Principles and Practice, Mass Spectrometry Reviews, 9: 37-70, (1990).
[4] Cha S., "Laser Desorption/Ionization Mass Spectrometry for Direct Profiling and Imaging of Small Molecules from Raw Biological Materials",  Iowa State University, (2008).
[5] Dreisewerd K., Berkenkamp S., Leisner A., Rohlfing A., Menzel C., Fundamentals of Matrix-Assisted Laser Desorption/Ionization Mass Spectrometry with Pulsed Infrared Lasers, International Journal of Mass Spectrometry, 226: 189-209, (2003).
[6] Van Bramer S. E., "An Introduction to mass Spectrometry," Widener University, Department of Chemistry, One University Place, Chester,PA, 19013, (1997).
[7] Bhaskar G., Prabhakar S., Raju N. P., Ramanjaneyulu G., Matrix-Assisted Laser Desorption/Ionization Studies on Transition Metal Complexes of Benzimidazole Thiosemicarbazones, European Journal of Mass Spectrometry, 13: 135-145, (2007).
[8] Vujačić A., Bugarčić Ž. D., Schiller J., Vasić V., Petković M., Matrix-Assisted Laser Desorption and Ionisation Time-of-Flight Mass Spectrometry of Pt (II) and Pd (II) Complexes, Polyhedron, 28: 2905-2912, (2009).
[9] Petković M., Petrović B., Savić J., Bugarčić Ž. D., Dimitrić-Marković J., Momić T., et al., Flavonoids as Matrices for MALDI-TOF Mass Spectrometric Analysis of Transition Metal Complexes, International Journal of Mass Spectrometry, 290: 39-46, (2010).
[10] Hsu N.-Y., Tseng S. Y., Wu C.-Y., Ren C.-T., Lee Y.-C., Wong C.-H., et al., Desorption Ionization of Biomolecules on Metals, Analytical Chemistry, 80: 5203-5210, (2008).
[11] Dopke N. C., Treichel P. M., Vestling M. M., Matrix-Assisted Laser Desorption/Ionization Time-of-Flight Mass Spectrometry (MALDI-TOF MS) of Rhenium (III) Halides: A Characterization Tool for Metal Atom Clusters, Inorganic Chemistry, 37: 1272-1277, (1998).
[12] م. تبریزچی, "ساخت طیف سنج جرمی زمان پرواز با منبع یونش لیزری," 73361, (1391).