نشریه شیمی و مهندسی شیمی ایران

نشریه شیمی و مهندسی شیمی ایران

تعیین اولویت اورهال مخازن با ترکیب روش ارزیابی ریسک کمی و تکنیک های تصمیم گیری چند معیاره

نوع مقاله : علمی-پژوهشی

نویسندگان
جواد کمالی 1
شهرام محمودی هریس 2
محمدرضا امیدخواه نسرین 3
طه حسین حجازی 4
1 واحد ایمنی، بهداشت و محیط زیست مپنا میدکو، تهران، ایران
2 واحد مدیریت ایمنی، بهداشت و محیط زیست گروه مپنا، تهران، ایران
3 گروه مهندسی شیمی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
4 گروه مهندسی صنایع، دانشگاه صنعتی امیرکبیر، واحد دانشگاهی گرمسار، تهران، ایران
چکیده
یکی از مهم ترین تجهیزات واحدهای فرآیندی، مخازن ذخیره سازی مواد هستند.  ذخیره صنایع پتروشیمی و صنایع فرآیندی اغلب با تداوم، درجه حرارت بالا، فشار بالا، جرم‌گرفتگی و خوردگی همراه است. لذا بهتر است این تجهیزات را از تهدیدات دور نگه داشت. در برخی تجهیزات، تعمیرات اساسی (Overhaul) تحت تاثیر پارامترهای مختلفی قرار گرفته و رونده پیچیده­ای می­ گیرد. در یک مجموعه فرآیندی هر واحد برای تعمیرات اساسی یک اولویتی را در نظر دارد. برای هر واحد برخی آیتم ­ها نقش پر رنگ­تری در ریسک سازمان دارند. در صورت بروز حوادث ممکن است که توقف‌های کوتاه مدت و میان مدت در فرآیند ایجاد شود که علاوه بر ضرر عدم تولید، باعث نارضایتی ذینفعان و لطمه به شهرت سازمانی شود. در این بررسی با در نظر گرفتن ریسک پروفایل سازمان و توجه به اهمیت لطمه‌ی احتمالی حوادث به شهرت سازمان، یک مدل تلفیقی برای تعیین اولویت تعمیرات اساسی تجهیزات ارائه گردید. در این مدل همه خبرگان منتخب علمی از طرف واحدها برای تعیین مولفه و وزن اهمیت هرکدام معرفی شدند. سپس نظر همه واحدها دریافت، کمی سازی و وزن دهی شد. پتانسیل ریسک جمعی، پتانسیل ریسک فردی، تاریخ آخرین تعمیرات اساسی، درجه خوردگی و تعداد مخازن جانبی در خطر پارامترهای حیاتی برای واحدها تعیین شد تا به یک فصل مشترک دست یابیم. برای احتساب ریسک های فردی و جمعی از تکنیک کمی سازی ریسک (QRA) با کمک نرم افزار SAFTI  و برای وزن دهی و اولویت بخشی از دو تکنیک تصمیم گیری چند معیاره، یکی فرآیند تحلیل سلسله مراتبی فازی (FAHP)و دیگری تکنیک ویکور (VIKOR) استفاده شد. در نهایت خروجی مدل که تجمیع همه نظرات کمی بود به ما اولویتی را در تصمیم گیری ارائه داد که همه واحد ها به یک همبستگی و اجماع نظر در این خصوص رسیدند.
کلیدواژه‌ها
تصمیم گیری چند معیاره
پروفایل ریسک
تعمیرات اساسی
ارزیابی کمی ریسک

موضوعات

[1] جهانگیری، مهدی؛ نوروزی، محمدامین؛ ساربان زاده، کیوان؛ "مدیریت و ارزیابی ریسک ". جلد دوم، تهران؛ نشر فن آوران، 12-18 (1395).
[2] The National Examination Board in Occupational Safety and Health(Nebosh)  guidelines, Quick Refrence Guide to Risk Profiling, Uk , (2023).
[3] محمدمرادی، اصغر؛ اخترکاوان، مهدی؛ "روش­ش ناسی مدل­ های تحلیل تصمیم­گیری چند معیاره"، نشریه معماری و شهرسازی آرمان شهر، 2: 113-125 (1388).
[4] کاظمی، بابک؛ "ایمنی و بهداشت کار "، تهران: نشر برآیند پویش، 11 (1389).
[5] قاضی حسینی، سید مهرداد؛ طبرسا، نسیم؛ “ارزیابی و رتبه­بندی صنایع معدنی با بکارگیری AHP فازی و تکنیک VIKOR”، کنفرانس ملی کارآفرینی و مدیریت کسب و کارهای دانش بنیان؛ مازندران، (1391).
[6] عبدالحمیدزاده، بهمن؛ بدری، ناصر؛ "ارزیابی کمی و کیفی ریسک در صنایع فرایندی"، انتشارات اندیشه سرا، 6 (1392)
[7] کمالی، جواد؛ امیدخواه نسرین، محمدرضا؛ حجازی، طه حسین؛ "مدل­سازی پیامد و ارزیابی ریسک مخازن کروی LPG پالایشگاه نفت اصفهان" ، نشریه شیمی و مهندسی شیمی ایران، 41(3): 305 تا 311 (1401)
[8] کمالی، جواد؛ محمدی، هادی؛ “ مدل­ سازی و آنالیز پیامد مخزن آمونیاک مجتمع پتروشیمی کرمانشاه با استفاده از نرم افزار “Phast ، ششمین کنفرانس ملی مهندسی ایمنی و مدیریت HSE دانشگاه صنعتی شریف، تهران، 6: 1151 (1393).
[9] جعفری، محمدجواد؛ زارعی، اسماعیل؛ دُرمحمدی، علی؛ "ارایه روشی برای مدل­ سازی پیامد و ارزیابی کمی ریسک حریق و انفجار در صنایع فرایندی مطالعه موردی: فرایند تولید هیدروژن"، فصلنامه علمی بهداشت و ایمنی کار، 3(1): 55 - 68 (1392).
[10] OGP, "Risk Assessment Data Directory-Storage Incident Frequencies - Report No. 434 – 3," pg.31 . International Association of Oil & Gas Producers, (2022).
[11] Malakar S., Rai A.K., "Estimating Seismic Vulnerability in West Bengal by AHP-WSM and AHP-VIKOR ", Natural Hazards Research, (2023)
[12] Lopez L.M., Ishizaka A., Qin J., Alvarez-Carrillo P.A., "Multi-Criteria Decision-Making Sorting Methods", 1st Edition , academic press (elsevier science), (2023)
[13] Ertugrul I., Karakasoglu N., "Fuzzy TOPSIS Method for Academic Member Selection in Engineering Faculty," Innovations in Elearning, Instruction Technology Assessment, and Engineering, 2: 151-156, (2007).
[14] حبیبی، آرش؛ آفریدی، صنم؛ "تصمیم‌گیری چندشاخصه"، تهران؛ انتشارات نارون ،ص.22-140 (1401)
[15] بزرگ حداد، امید؛ دلپسند، محمد؛  تصمیم­گیری چند معیاره، تهران؛ انتشارات دانشگاه تهران، چاپ اول، (1401)