اندازه گیری مقدار جزیی سرب در نمونه‌های زیست محیطی و زیستی به روش میکرو‌استخراج با یک قطره مایع یونی و اسپکتروسکوپی جذب اتمی الکتروترمال

نوع مقاله: علمی-پژوهشی

نویسندگان

1 بناب، دانشگاه آزاد اسلامی واحد بناب، گروه شیمی

2 مراغه، دانشگاه آزاد اسلامی واحد مراغه، گروه شیمی

چکیده

در این پژوهش امکان کاربرد مایع یونی 1- بوتیل- 3- میتل ایمیدازولیم هگزا فلورو فسفات ([C4MIM][PF6]) به عنوان یک حلال سبز (جایگزین حلال های آلی سمی و خطرناک) در پیش تغلیظ و اندازه‌گیری مقدارهای جزیی سرب در نمونه‌های آبی زیست‌محیطی و زیستی به روش میکرو‌استخراج با یک قطره مایع یونی و اسپکتروسکوپی جذب اتمی الکتروترمال (SDME-ETAAS) بررسی و پارامترهای تجربی مربوط به کارایی روش میکرواستخراج با یک قطره مانند غلظت معرف شلاته کننده، pH ، مدت زمان استخراج، حجم مایع یونی،  سرعت هم زدن، قدرت یونی، دما و حجم محلول نمونه مطالعه و بهینه شدند. در شرایط بهینه (8 میکرو لیتر حجم میکروقطره،6 دقیقه زمان استخراج، 900 دور در دقیقه سرعت هم زدن و 2 میلی‌لیتر حجم محلول نمونه) بازه‌ی خطی، حد تشخیص (سه برابر انحراف استاندارد شاهد) و تکرارپذیری (درصد انحراف استاندارد نسبی برای 10 بار اندازه‌ گیری) به ترتیب  1000-20 میکروگرم بر لیتر ، 64/0 میکروگرم بر لیتر و 8/3 % بودند.همچنین روش برنامه ریزی شده به ‌صورت درصد بازیابی مورد مطالعه قرار گرفت. ارزیابی کاربرد عملی روش پیشنهادی، با تجزیه نمونه های آبی زیست محیطی شامل آب تصفیه شده، آب شهری، آب رودخانه و نمونه های زیستی شامل بزاق دهان و موی انسان به‌طور موفقیت آمیز صورت گرفت. درصد بازیابی نمونه‌های آلوده شده در سطح غلظتی 200 و 300 نانوگرم بر لیتر سرب 7/103-6/94 درصد بود. سادگی، ارزانی، سرعت، بازیابی و  کارایی استخراج بالا، تکرارپذیری خوب و استفاده نکردن از حلال‌های آلی سمی از برتری‌های اصلی روش پیشنهادی می‌باشد

کلیدواژه‌ها

موضوعات


[1] ATSDR, Toxic Substances-Lead.
[2] Envis. Centre. ITRC. Current Status of Lead in India, Released on World Enviromental Day,
5th June (2001).
[3] A.K. De., “Environmental Chemistry, 3rd ed., New Age International (P) Limited, New Delhi, (1996).
[4] Goyer R.A., Klaassen C.D., Amdur M.O., Dou (Eds.) J., “Casarett and Doull’s Toxicology:
The Basic Sci-Eence of Poisons”, 3rd ed., MacMillan Publishing Company., New York, (1986).
[5] NurnbergH. W., “Pollutants and Their Ecotoxicological Significance”,Wiley, Chichester., (1985).
[6] Lynarn D.R., Plantanido L.G., Cole J.F., “Environ-mental Lead”, Academic Press, New York., (1975).
[7] Nriagu J.O., “The Biochemistry of Lead in the Environ-Mental, Elsevier, Amsterdam., (1978).
[8] Lanphear B.P., Burgoon D.A., Rust S.W., Eberly S., Galke W., Environmental Exposures to Lead and Urban Children’s Blood Lead Levels, Environ. Res., 76: 120-127 (1998).
[9] Dai S., Ju Y.H., Barnes C.E., Solvent Extraction of Strontium Nitrate by a Crown Ether Using Room-Temperature Ionic Liquids" J. Chem. Soc., Dalton Trans., 1201 (1999).
[10] Visser A.E., Swatloski R.P., Reichert W.M., Griffin S. T., Rogers R. D., Application of Ionic Liquids in Analytical Chemistry., Ind. Eng. Chem. Res., 39: 3596-3604 (2001).
[11] Visser A.E., Swatloski R.P., Griffin S.T., Hartman D.H., Rogers R.D., The Chemistry of the Actinide and Transactinide Elements., Sep. Sci. Technol., 36: 785-804 (2001).
[12] Visser A.E., Swatloski R.P., Reichert W.M., Mayton R., Sheff S., Wierzbicki A., Davies J.H., Rogers R.D., Task-Specific Ionic Liquids Incorporating Novel Cations for the Coordination and Extraction of Hg2+ and Cd2+: Synthesis, Characterization, and Extraction Studies., Environ. Sci. Technol., 36: 2523-2529 (2002).
[13] Wank J., Hansen E.H., Coupling Sequential Injection on-line Preconcentration Using a PTFE Beads Packed Column to Direct Injection Nebulization Inductively Cou-Pled Plasma Mass Spectrometry., J. Anal. At. Spectrom, 17: 1278-1283 (2002).
[16] Jeannot Michael A., Cantwell Frederick F., Solvent Microextraction into a Single Drop, Anal. Chem., 68: 2236-2240 (1996).
[17] Wardenki W., Curylo J., Namiesnik J., Trends in Solventless Sample Preparation Techniques for Environmental Analysis, J. Biochem. Biophys. Methods, 70: 275-288 (2007).