تعیین گروه‌های عاملی مؤثر بر شاخص گرانروی روغن موتور‌ها به وسیله‌ی روش ‌ FT-IRو رگرسیون خطی چند متغیره بر پایه‌ی الگوریتم ژنتیک

نوع مقاله: علمی-پژوهشی

نویسندگان

1 دانشگاه تربیت مدرس، دانشکده علوم پایه

2 فارغ التحصیل کارشناسی ارشد

3 تهران، دانشکاه تربیت مدرس

چکیده

روغن موتور‌ها خواص فیزیکی و شیمیایی متعددی دارند که از آن‌ها می‌توان به گرانروی، شاخص گرانروی، نقطه‌ی اشتعال، نقطه‌ی ریزش و غیره اشاره کرد. گرانروی یکی از مهم‌ترین خواص روغن بوده و عامل بسیار مهمی در روغن‌های صنعتی محسوب می شود، زیرا تمام مشخصات طراحی شده برای روغن‌های صنعتی به گرانروی آن‌ها ارجاع داده می‌شود. تغییرات گرانروی با درجه‌ی حرارت با شاخص گرانروی اندازه‌گیری و بیان می‌شود و برای تشخیص نوع روغن، از این شاخص استفاده می‌شود. هر چه این شاخص گرانروی بزرگتر باشد مبین این است که گرانروی روغن نسبت به تغییرات درجه‌ی حرارت تغییر کمتری دارد. لذا با توجه به اهمیت این شاخص در روغن‌های روان کننده، و با توجه به این‌که شاخص گرانروی در روغن موتور‌ها تابعی از ترکیب شیمیایی روغن است، در این پژوهش با استفاده از یک تکنیک طیف سنجی ساده مثل زیر قرمز تبدیل فوریه (FT-IR )، آنالیز روغن موتور‌ها صورت گرفت، سپس به وسیله‌ی روش انتخاب متغیر الگوریتم ژنتیک، GA، عدد موج‌های مهم و تأثیر‌گذار بر شاخص گرانروی روغن موتور‌ها مشخص گردید و معلوم شد ترکیبات دارنده‌ی گروه‌های عاملی آلکیل هالید، آلکن، نیترو، اسید، آلکان، آلکین و الکل بر شاخص گرانروی روغن موتور‌ها تأثیر‌گذار هستند. مدل سازی شاخص گرانروی روغن موتور‌ها به کمک روش رگرسیون خطی چند متغیره (MLR ) صورت گرفت. از روش‌های پیش پردازش مختلفی مثل روش متمرکز کردن به میانگین و مقیاس گذاری قبل از تکنیک‌های MLR وGA-MLR نیز استفاده گردید. نتایج حاصل از مدل‌سازی با پارامتر‌های مختلفی نظیر ضریب رگرسیون (R2 ) و ریشه‌ی دوم متوسط خطا‌ها ( RMSE) سنجیده شد. مقادیر R2 و RMSE به دست آمده با استفاده از GA-MLR، به ترتیب 998/0و 954 /0 به دست آمدند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات