توسعه روش های مناسب و کاربردی کنترل و پایش تشکیل واکس به منظور بهبود انتقال نفت خام در خطوط لوله

نوع مقاله : علمی-پژوهشی

نویسندگان

1 پژوهشگاه صنعت نفت، پژوهشکده فناوریهای پالایشی

2 مسئول طرح پردیس صنایع پایین دستی پژوهشگاه صنعت نفت

3 پژوهشگاه صنعت نفت

چکیده

یکی از خواص بسیار با اهمیت که در انتقال نفت خام، نفتکوره و گازوییل از اهمیت بسیار زیادی برخوردار است، نقطه ظهور واکس می باشد. در این کار برای تعیین این خاصیت روشهای نوآورانه متفاوتی بررسی شد و در نهایت ترکیبی از روشهای تجربی و مدلسازی مورد استفاده قرار گرفت. در مرحله اول، با آزمایشات میکروسکوپی نقطه ظهور واکس در نمونه های نفت خام و برشهای سنگین تعیین گردید. سپس با استفاده از روش ویسکومتری نقاط فوق اندازه گیری و اثر آب، رسوبات و وجود کریستالهای واکس در این روش بررسی شد. این مطالعات نشان داد که در نقطه ظهور واکس، تغییرات بسیار زیادی در مقدار ویسکوزیته حادث خواهد شد. با توجه به سادگی، هزینه پایین و دقت کافی این آزمایشات، این روش در تعیین نقطه ظهور واکس می تواند کاربرد بسیار زیادی در مناطق عملیاتی داشته باشد. علاوه براین نشان داده شد که ظهور واکس می تواند با تغییر وزن مخصوص، نقطه ریزش، واکس و مقدار آسفالتین همراه باشد. همچنین برای تخمین ارتباط مناسب بین متغیرهای ورودی و متغیر دمای ظهور واکس از روشهای مدلسازی متفاوت در این مطالعه استفاده شده است. این روشها شامل، روش الگوریتم شبکه عصبی، روش الگوریتم منطق فازی و روش مدلهای رگراسیون می باشد. بررسی مدلهای توسعه داده شده و آزمون آماری آنها نشان داد که بهترین روش برای توسعه مدل مناسب برای تخمین این خاصیت استفاده از مدل رگراسیون می باشد. نتایج حاصل از این مدل نشان داد که بیشترین تاثیر عامل منفرد در تخمین خاصیت دمای ظهور واکس مربوط به میزان غلظت ترکیبات آسفالتین در نمونه و مهمترین تاثیر تداخلی نیز مربوط به تداخل وزن مخصوص و نقطه ریزش نمونه های نفت خام می باشد.

کلیدواژه‌ها